{"id":944,"date":"2023-12-19T10:47:00","date_gmt":"2023-12-19T09:47:00","guid":{"rendered":"https:\/\/szafranowo.pl\/?p=944"},"modified":"2024-03-02T15:44:46","modified_gmt":"2024-03-02T14:44:46","slug":"shab-e-yalda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/szafranowo.pl\/index.php\/2023\/12\/19\/shab-e-yalda\/","title":{"rendered":"Shab-e yalda – Noc Yalda"},"content":{"rendered":"

Noc Yalda –<\/span> to jedno z ira\u0144skich \u015bwi\u0105t, kt\u00f3re swymi tradycjami nawi\u0105zuje do obrz\u0119d\u00f3w Zaratusztrianizmu<\/a>– <\/span>staroperskiej religji, <\/i>kt\u00f3rej to wyznawcy oddawali kult bogu ognia. \u015awi\u0119to to symbolizuje zwyci\u0119stwo \u015bwiat\u0142a nad si\u0142ami ciemno\u015bci.<\/p>\n

\n
\n
\"\"
www.allventure.com\/de\/impressionen\/die-yalda-nacht-daspersische-weihnachten.html<\/figcaption><\/figure>\n

Noc Yalda przypada w dzie\u0144 przesilenia zimowego i w tradycji nazywana jest „najd\u0142u\u017csz\u0105 i najciemniejsz\u0105 noc\u0105”. \u015awi\u0119to to jest zarazem „wigili\u0105” pierwszego z 40 zimowych dni, tzw. Shab-e Tschehel<\/i>.<\/p>\n<\/figure>\n<\/figure>\n

Pocz\u0105tkowo Shab-e Tschehel <\/i>by\u0142 zwyk\u0142ym religijnym rytua\u0142em, maj\u0105cym na celu ochron\u0119 przed z\u0142ymi mocami i demonami. Z\u0142e si\u0142y, korzystaj\u0105c z ciemno\u015bci, aktywuj\u0105 si\u0119 si\u0119 noc\u0105. W najd\u0142u\u017csz\u0105 noc zalecano si\u0119 zbiera\u0107 si\u0119 w kr\u0119gu rodziny i przyjaci\u00f3\u0142, gdy\u017c grupie \u0142atwiej by\u0142o walczy\u0107 z ciemnymi mocami. Takim to sposobem z biegiem stuleci zwyczaj ten przerodzi\u0142 si\u0119 w rodzinne \u015bwi\u0119to.<\/p>\n

Niekt\u00f3rzy etnolodzy doszukuj\u0105 si\u0119 analogii staroperskiego \u015bwi\u0119ta Shab-e Yald\u0101<\/i><\/span> z nasz\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 bo\u017conarodzeniow\u0105 tradycj\u0105. S\u0142owo Yalda pochodzi z j\u0119zyka aramejskiego i oznacza tyle co „por\u00f3d”. W staroperskiej tradycji Yalda <\/i>chodzi o narodzenie \u015bwiat\u0142a – Mitrhy – boga s\u0142o\u0144ca.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Persowie po dzi\u015b dzie\u0144 \u015bwi\u0119tuj\u0105 najd\u0142u\u017csz\u0105 noc w roku zgodnie z pradawnymi tradycjami. Spotykaj\u0105 si\u0119 w rodzinnym gronie (cz\u0119sto u tzw. seniora rodziny – najstarszej osoby). Na t\u0105 okazj\u0119 obowi\u0105zuje \u015bwi\u0105teczne nakrycie sto\u0142u. St\u00f3\u0142 nie jest zwyk\u0142ym sto\u0142em, to tzw. korsi <\/a>–  zwykle kwadratowy st\u00f3\u0142, specjalnie podgrzewany; pod blatem znajduje si\u0119 skrzynia z roz\u017carzonym w\u0119glem. A na stole powinny si\u0119 znale\u017a\u0107: \u015bwiece – symbol \u015bwiat\u0142a, czerwone jab\u0142ka, granaty, winogrona, wszelkiego rodzaju suszone i kandyzowane owoce, orzechy oraz arbuz – maj\u0105cy gwarantowa\u0107 zdrowie w d\u0142ugie zimowe dni. Kolor czerwony symbolizuje zorz\u0119 porann\u0105, \u015bwiat\u0142o oraz \u017car \u017cycia.<\/p>\n

Do zwyczaju nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c czytanie poezji, zw\u0142aszcza werset\u00f3w \u015bredniowiecznego poety Hafeza<\/a> oraz wr\u00f3\u017cby. Zbi\u00f3r poezji otwiera si\u0119 z zamkni\u0119tymi oczami, czyta wersy, na kt\u00f3re si\u0119 natrafi\u0142o i stara si\u0119 je odpowiednio interpretowa\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Noc Yalda – to jedno z ira\u0144skich \u015bwi\u0105t, kt\u00f3re swymi tradycjami nawi\u0105zuje do obrz\u0119d\u00f3w Zaratusztrianizmu– staroperskiej religji, kt\u00f3rej to wyznawcy oddawali kult bogu ognia. \u015awi\u0119to to symbolizuje zwyci\u0119stwo \u015bwiat\u0142a nad si\u0142ami ciemno\u015bci. www.allventure.com\/de\/impressionen\/die-yalda-nacht-daspersische-weihnachten.html Noc Yalda…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1887,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1,24,22],"tags":[1027,1024,323,335,338,421,64,14,62,13,520,532,1030,1026,1025,607,635,638,657,751,752,61,925,937,833,834,838,880,885,899,1028,1029],"class_list":["post-944","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ciekawostki","category-shab-e-yalda","category-troche-tradycji","tag-astronomiczny-poczatek-zimy","tag-ciekawostki","tag-hafez","tag-iran-od-kuchni","tag-iranskie-tradycje","tag-korsi","tag-kuchnia-bliskiego-wschodu","tag-kuchnia-iranska","tag-kuchnia-orientalna","tag-kuchnia-perska","tag-najdluzsza-noc-roku","tag-noc-yalda","tag-perskie-obyczaje","tag-perskie-swieto","tag-perskie-swietowanie","tag-perskie-tradycje","tag-poczatek-zimy","tag-poezja-perska","tag-przesilenie-zimowe","tag-shab-e-tschehel","tag-shab-e-yalda","tag-smak-persji","tag-swieta","tag-swietowanie","tag-tradycje","tag-tradycje-zaratusztrianizmu","tag-troche-tradycji","tag-yalda","tag-zaratusztrianizm","tag-zima","tag-zimowe-swieta","tag-zimowe-swietowanie"],"aioseo_notices":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/szafranowo.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/img_0602.jpg?fit=300%2C197&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/szafranowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/944","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/szafranowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/szafranowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/szafranowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/szafranowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=944"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/szafranowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/944\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1899,"href":"https:\/\/szafranowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/944\/revisions\/1899"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/szafranowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1887"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/szafranowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=944"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/szafranowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=944"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/szafranowo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=944"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}