Noc Yalda – to jedno z irańskich świąt, które swymi tradycjami nawiązuje do obrzędów Zaratusztrianizmu– staroperskiej religji, której to wyznawcy oddawali kult bogu ognia. Święto to symbolizuje zwycięstwo światła nad siłami ciemności.
Noc Yalda przypada w dzień przesilenia zimowego i w tradycji nazywana jest „najdłuższą i najciemniejszą nocą”. Święto to jest zarazem „wigilią” pierwszego z 40 zimowych dni, tzw. Shab-e Tschehel.
Początkowo Shab-e Tschehel był zwykłym religijnym rytuałem, mającym na celu ochronę przed złymi mocami i demonami. Złe siły, korzystając z ciemności, aktywują się się nocą. W najdłuższą noc zalecano się zbierać się w kręgu rodziny i przyjaciół, gdyż grupie łatwiej było walczyć z ciemnymi mocami. Takim to sposobem z biegiem stuleci zwyczaj ten przerodził się w rodzinne święto.
Niektórzy etnolodzy doszukują się analogii staroperskiego święta Shab-e Yaldā z naszą chrześcijańską bożonarodzeniową tradycją. Słowo Yalda pochodzi z języka aramejskiego i oznacza tyle co „poród”. W staroperskiej tradycji Yalda chodzi o narodzenie światła – Mitrhy – boga słońca.
Persowie po dziś dzień świętują najdłuższą noc w roku zgodnie z pradawnymi tradycjami. Spotykają się w rodzinnym gronie (często u tzw. seniora rodziny – najstarszej osoby). Na tą okazję obowiązuje świąteczne nakrycie stołu. Stół nie jest zwykłym stołem, to tzw. korsi – zwykle kwadratowy stół, specjalnie podgrzewany; pod blatem znajduje się skrzynia z rozżarzonym węglem. A na stole powinny się znaleźć: świece – symbol światła, czerwone jabłka, granaty, winogrona, wszelkiego rodzaju suszone i kandyzowane owoce, orzechy oraz arbuz – mający gwarantować zdrowie w długie zimowe dni. Kolor czerwony symbolizuje zorzę poranną, światło oraz żar życia.
Do zwyczaju należy również czytanie poezji, zwłaszcza wersetów średniowiecznego poety Hafeza oraz wróżby. Zbiór poezji otwiera się z zamkniętymi oczami, czyta wersy, na które się natrafiło i stara się je odpowiednio interpretować.
