Nowruz – perski nowy rok

Każdego ranka budzimy się ze świadomością nowego dnia, planując nowe zadania i przedsięwzięcia. Każdy nowy dzień niesie ze sobą nadzieję, nowe szanse i możliwości.

20 marca 2024 to nie tylko początek astrologicznej wiosny, to zarazem Nowruz – Perski Nowy Rok. Dzień przed nowruz obchodzona jest tzw. wigilia perskiego nowego roku. W ostatni wieczór przed nowym rokiem przygotowywane są tradycyjne potrawy jak sabzi polo ba mahi, czyli ziołowy ryż z rybą. W niektórych regionach kraju zamiast sabzi polo serwowany jest inny typ ryżu, mianowicie havij polo, czyli ryż marchewkowy.

Wiosna zawitała do nas w tym roku dokładnie 20 marca o godzinie 04:06:26, rozpocztynając kolejny rok, 1403 w perskim kalendarzu.

W obecnym perskim kalendarzu lata liczone są co prawda od ucieczki Mahometa z Mekki, jednak sposób ich określania jest inny niż w pozostałym islamskim świecie. Perski kalendarz to tzw. stary kalendarz słoneczny (Qadimi) nawiązujący do prastarej tradycji zaratusytrianizmu. Występujące w nim 12 miesięcy mają dokładnie po 30 dni, a na końcu każdego roku dodawane dodatkowe 5 dni, nie należą do żadnego z miesiąca.

Persowie witają wiosnę i Nowruz w gronie najbliższej rodziny przy tradycyjnie udekorowanym stole Haft (7) sin (s).

Haft (7) sin (s) – to siedem produktów, zaczynających się na literę „sin”, które obowiązkowo muszą znaleźć się na noworocznym, świątecznym stole.
Poniżej wymieniam co prawda dziewięć pozycji, ponieważ kompozycje stołu mogą się od siebie różnić w zależności od regionu.

• Sabz: kiełki pszenicy, owsu, ciecieżycy bądź zwykła rzeżucha (Bodrość, żeśkość)
• Samanou: pszeniczny Pudding (Dobrobyt i błogosławieństwo)
• Sir: Czosnek (Opieka, ochrona)
• Senjed: Mehlbeere (Nasiona życia)
• Serkeh: Ocet (Radość)
• Sumak: przyprawa Somagh (Smak życia)
• Sib: Jabłko (Zdrowie)
• Sonbol: Hiacynt (Przyjaźń)
• Sekeh: Monety (Dobrobyt)

Również poniżej wymienione przedmioty stanowią nieodzowną część dekoracji Noworocznego stołu:

• Aiineh: Lustro – symbol czystości i szczerości
• Sham: Świece (ogień)
• Tokhm morgh rangi: jajka, często kolorowe jak nasze wielkanocne pisanki (płodność)
• Mahi ghermez: Złote rybki w akwarium (Szczęście)
• Ketab: Książka (Mądrość)

Nowy rok celebrowany jest 12 dni. Czas ten przeznacza się na świętowanie, odpoczynek oraz odwiedzanie krewnych i znajomych. Jak tradycja nakazuje zazwyczaj to młodsi odwiedzają starszych, natomiast starsi obdarowywują młodszych tzw. eid (głównie pieniędzmi; przy czym banknoty mają być nowe, niepomięte i pachnące świeżością).
Ciekawostką jest zwyczaj podobny do naszej wielkanocnej tradycji – stukanie się pisankami przy odwiedzinach (uwielbiany głównie przez dzieci) – wygrywa ten, czyje jajko nie rozbije się przy stukaniu.

Obchody Nowruz kończą się trzynastego dnia.

Dzień ten, noszący nazwę „sizdah bedar”, uważany jest w perskiej tradycji za pechowy. Dlatego też po rozebraniu noworocznego stołu należy opuścić dom i ruszyć na przyrodę, obowiązkowo zabierając ze sobą nowruzowe sabz.